ยา

ตาแห้ง ใช้น้ำตาเทียมแบบไหนดี

01/10/2024

ตาแห้ง ใช้น้ำตาเทียมแบบไหนดี

เมื่อเรามีภาวะตาแห้ง อาการที่ร่างกายจะแสดงออกมาเป็นสัญญาณก็คือ มีอาการแสบตา ระคายเคืองตา เจ็บตา น้ำตาไหล โดยการแก้ไขอาการตาแห้ง สิ่งแรกที่คนเรามักจะทำก็คือการแก้ไขอาการตาแห้งด้วยการไม่ใช้ยา โดยอาจอาศัยการกระพริบตาบ่อยๆ ดื่มน้ำเยอะๆ หรือ พักใช้สายตาถ้าแสบตามากๆ เป็นต้น แต่ถ้าหากการดูแลเบื้องต้น แล้วไม่ได้ผลหรือมีอาการรุนแรงมากขึ้น เราก็มักจะนึกถึงการใช้ยาหยอดตาซึ่งก็คิอการใช้น้ำตาเทียมนั่นเอง

น้ำตาเทียม คืออะไร

น้ำตาเทียม คือสารหล่อลื่นดวงตา ที่มักจะให้ความชุ่มชื่นแก่ดวงตา ทดแทนน้ำตาของเรา มักจะใช้ในกรณีที่มีอาการแสบตา ระคายเคืองตา จากภาวะตาแห้ง ซึ่งอาจเกิดจากการใช้สายตาเยอะ ใส่คอนแทคเลนส์นาน หรือดื่มน้ำน้อย เป็นต้น

ตัวอย่างส่วนประกอบหลักของน้ำตาเทียม

Carboxymethylcellulose sodium (Carmellose®) เพิ่มความหนืด กักเก็บความชุ่มชื้นได้ดี ยึดเกาะกับผิวกระจกตาได้นาน
Hydroxypropyl methylcellulose (Hypromellose®) เพิ่มความหนืด กักเก็บความชุ่มชื้นได้ดี ยึดเกาะกับผิวกระจกตาได้นาน เพิ่มความหนาของฟิล์มน้ำตา
Sodium hyaluronate เพิ่มความชุ่มชื้น ช่วยสมานแผล ซ่อมแซมผิวกระจกตา
Glycerin เพิ่มความหนืด กักเก็บความชุ่มชื้น ลดการระเหยของน้ำตา ไม่ต้องหยอดบ่อย
Polyethylene glycol เพิ่มความหนืด กักเก็บความชุ่มชื้น ยึดเกาะกับผิวกระจกตาได้นาน

น้ำตาเทียมมีกี่แบบ

แบ่งตามลักษณะการใช้งาน ตามรูปแบบของเภสัชภัณฑ์ ได้แก่

แบบเจลขี้ผึ้ง (ointment) ซึ่งเป็นน้ำตาเทียมที่มีความหนืดมาก ระเหยค่อนข้างช้า ทำให้สามารถเก็บความชุ่มชื้นได้นาน เหมาะสำหรับผู้มีปัญหาตาแห้งในระดับปานกลางถึงรุนแรง แต่ด้วยคุณสมบัติดังกล่าวก็อาจทำให้ตาพร่ามัวได้ จึงแนะนำให้ใช้ก่อนนอน และไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ที่มีการสวมใส่คอนแทคเลนส์
แบบชนิดสารละลาย (solution) ซึ่งเป็นน้ำตาเทียมที่อยู่ในรูปของสารละลายใสไม่มีสี มีความหนืดน้อย ทำให้ใช้ง่าย ไม่เหนียวเหนอะหนะ ไม่ทำให้ตาพร่ามัว แต่ก็อาจต้องหยอดตาบ่อยในระหว่างวัน

แบ่งตามลักษณะการใช้งาน ตามรูปแบบของบรรจุภัณฑ์ ได้แก่

น้ำตาเทียมแบบรายเดือน (multiple-dose) สามารถเปิดใช้ได้หลายครั้ง แต่ใช้งานได้ประมาณ 30 วันหลังจากเปิดใช้ครั้งแรก
- เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการเพียงเล็กน้อย และเนื่องจากน้ำตาเทียมชนิดนี้มีสารกันเสียผสม จึงไม่ควรใช้ในผู้ที่แพ้สารกันเสียหรือใช้คอนแทคเลนส์
น้ำตาเทียมแบบรายวัน (single-dose) น้ำตาเทียมชนิดนี้บรรจุอยู่ในกระเปาะขนาดเล็กแต่ละกระเปาะควรเปิดใช้ให้หมดแบบวันต่อวัน นั่นคือประมาณ 12-24 ชั่วโมงหลังจากเปิดใช้ครั้งแรก
- เหมาะแก่ผู้ที่แพ้สารกันเสีย เพราะไม่ใส่สารกันเสีย หรือผู้ที่จำเป็นต้องใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน

น้ำตาเทียม ถือว่ามีประโยชน์ เพราะช่วยหล่อลื่นดวงตา บรรเทาอาการแสบและการระคายเคือง แต่การเลือกใช้แต่ละประเภท ควรเลือกใช้ให้เหมาะสม และใช้ให้ถูกวิธีตามแพทย์ หรือเภสัชกรแนะนำ นอกจากนี้ จะต้องเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ให้เหมาะสมตลอดอายุการใช้งาน และห้ามใช้เมื่อเปิดใช้งานเกิน 30 วัน (กรณีแบบ multiple dose ) และไม่เกิน 12-24 ชม (กรณีแบบ single dose )

สำหรับท่านใดมีข้อสงสัย หรือต้องการสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม สามารถทักเข้ามาสอบถามเภสัชฟรีตลอด 24 ชั่วโมงได้ที่ “แอปร้านยากรุงเทพ” นะครับ

บทความโดย ภก.วิสันต์ มาวงษ์

References