คู่มือผู้ใช้ฟันปลอมมือใหม่: เตรียมตัวอย่างไรให้ใช้ชีวิตได้อย่างราบรื่น
09/06/2025
ฟันถือเป็นอวัยวะส่วนหนึ่งของร่างกาย มีความสำคัญเป็นอย่างมากต่อระบบย่อยอาหาร โดยทำหน้าที่บด ตัด เคี้ยวอาหาร ให้ละเอียด นอกจากนี้ยังมีประโยชน์ด้านความสวย ความงาม รักษาโครงสร้างใบหน้าให้เข้ารูป เป็นต้น ซึ่งฟันจะแบ่งออกเป็น 2 ชุด คือ ฟันน้ำนม หรือฟันชุดแรก จำนวน 20 ซี่ และฟันแท้ หรือฟันถาวร จำนวน 32 ซี่ ปัญหาที่มักจะพบได้บ่อย เกี่ยวกับปัญหาสุขภาพของฟัน เช่น ฟันยื่น ฟันเหยิน ฟันคร่อม ปวดฟัน ฟันผุ ฟันหลุด ฟันร่วง เป็นต้น ซึ่งปัญหาเหล่านี้สามารถแก้ไขทางทันตกรรมด้วยหลากหลายวิธี วิธีหนึ่งในนั้น คือ การทดแทนด้วยฟันปลอม
ฟันปลอม คืออะไร
ฟันปลอม คือ ฟันที่ผลิตขึ้นทดแทนฟันของเราที่สูญเสียไป ไม่ว่าจะด้วยสาเหตุจากฟันผุ หรือการเกิดอุบัติเหตุใด ๆ ก็ตาม ฟันปลอมมีให้เลือกหลายแบบ ขึ้นอยู่กับความต้องการของเราว่าจะเลือกใส่เป็นแบบไหน
ฟันปลอมมีกี่แบบ
ฟันปลอมมีด้วยกัน 2 แบบ ประกอบไปด้วย ฟันปลอมแบบติดแน่น และฟันปลอมแบบถอดได้ โดยทั้ง 2 แบบ มี ข้อดี-ข้อเสีย ดังต่อไปนี้
แบบที่ 1 ฟันปลอมแบบติดแน่น
ฟันปลอมแบบติดแน่น ถือว่าเป็น ฟันปลอมถาวร ที่ยึดแน่นในช่องปาก โดยอาศัยฟันธรรมชาติซี่ที่อยู่ข้างเคียงกับช่องว่างเป็นหลักในการยึดฟันปลอม โดยการทำครอบฟันที่เป็นฟันปลอมยึดกับฟันธรรมชาติ ฟันปลอมชนิดนี้คนไข้ไม่สามารถถอดออกมาเพื่อทำความสะอาดภายนอกช่องปากได้
ข้อดีของฟันปลอมเเบบติดเเน่น
- ประสิทธิภาพด้านการบดเคี้ยวดีเทียบเท่ากับฟันจริง เพราะเเรงเคี้ยวกดลงที่ตัวฟัน
- ไม่รู้สึกรำคาญ เพราะไม่มีส่วนของเหงือกปลอม หรือตะขอที่เกะกะเหมือนฟันแบบถอดได้
- มีลักษณะและขนาดใกล้เคียงกับฟันธรรมชาติ มากกว่าฟันปลอมแบบถอดได้
- ติดแน่น หลุดยาก
ข้อเสียของฟันปลอมเเบบติดเเน่น
- ต้องมีการกรอฟันข้างเคียงเพื่อยึดฟันปลอม ทำให้สูญเสียเนื้อฟัน
- ราคาสูงกว่าฟันปลอมแบบถอดได้
- ถอดออกมาล้างทำความสะอาดไม่ได้ ถ้าแปรงฟันไม่ดีอาจทำให้ฟันข้างเคียงเสียหายได้ เป็นโรคเหงือก หรือฟันผุได้ง่าย
แบบที่ 2 ฟันปลอมแบบถอดได้
ฟันปลอมชนิดถอดได้ คือ ฟันปลอมที่ทำขึ้นให้กับผู้ที่ยังมีฟันธรรมชาติหลงเหลืออยู่ เป็นการใส่ฟันเพียงบางส่วน ถอดออกมาล้างทำความสะอาดได้ มีทั้งฟันปลอมแบบโครงโลหะ, ฟันปลอมฐานพลาสติก ฯลฯ
ข้อดีของฟันปลอมเเบบถอดได้
- สามารถใส่ได้หลายซี่ หรือใส่ได้ทั้งปาก
- ง่ายต่อการถอดเพื่อทำความสะอาด
- ราคาถูกกว่าฟันปลอมเเบบติดเเน่น
ข้อเสียของฟันปลอมเเบบถอดได้
- มีส่วนของเพดานปากที่ติดกับฟันปลอม อาจทำให้รู้สึกรำคาญระหว่างพูดหรือเคี้ยวอาหาร
- ยิ้มเเล้วเห็นตะขอฟันปลอมได้ง่าย
- ประสิทธิภาพด้านการบดเคี้ยวน้อยกว่าฟันปลอมเเบบติดเเน่น เพราะเเรงกดจากการเคี้ยวจะลงที่เหงือก
ใครที่ควรพิจารณาใส่ฟันปลอม
- คนที่ฟันเริ่มมีปัญหา รูปร่างฟันผิดปกติจากการบิ่น เเตก
- คนที่สูญเสียฟันตรงตำแหน่งนั้นไป
การดูแลและรักษาฟันปลอม
การดูเเลฟันปลอมเเบบถอดได้
- ไม่ควรรับประทานอาหารที่มีความเหนียวเเข็ง เพราะทำให้ฟันปลอมทำงานหนักและอาจหลุดออกมาขณะเคี้ยวได้
- ระวังอย่าทำฟันปลอมหล่น เพราะพลาสติกที่เป็นส่วนประกอบของฟันปลอมอาจแตกหักเสียหาย
- หลังมื้ออาหาร ควรถอดฟันปลอมออก ล้างด้วยน้ำสะอาด ใช้แปรงสีฟันขนนุ่ม ๆ ทำความสะอาดฟัน ปัดเศษอาหารออกจากฟันปลอม
- ไม่ใช้ยาสีฟันทำความสะอาดฟันปลอม เพราะสารขัดฟันในยาสีฟันจะทำให้ตัวฟันปลอมสึกได้
- แนะนำให้ใช้เม็ดฟู่แข่ฟัน เพื่อทำความสะอาดฟันปลอมเเละกำจัดเชื้อโรคที่ซ่อนอยู่ อย่างน้อยอาทิตย์ละครั้ง
- ก่อนนอนควรถอดแช่น้ำ เพื่อคงรูปร่างของฟันปลอมไว้ การเก็บฟันปลอมในที่เเห้งจะทำให้ฟันปลอมบิดเบี้ยว เเละไม่สามารถใส่ฟันได้สนิทกับเหงือกเหมือนเดิม
- ใช้ครีมติดฟันปลอมเพื่อให้การใส่ฟันปลอมแน่นและกระชับยิ่งขึ้น
ดูเเลฟันปลอมเเบบติดเเน่น
- สามารถดูเเลรักษาเหมือนฟันธรรมชาติ แปรงฟันเน้นบริเวณคอฟัน เหงือก ใช้ไหมขัดฟันเพื่อกำจัดเศษอาหารที่ติดอยู่ตามซอกฟัน
- เเนะนำให้ทำความสะอาดใต้ฟันปลอมด้วยเครื่องมือร้อยไหมขัดฟัน (Floss threader) ร่วมกับไหมขัดฟัน
- เข้ารับการตรวจเช็คฟันจากทันตแพทย์ตามนัด
บทความโดย: ภก.วิสันต์ มาวงษ์
เอกสารอ้างอิง
- ฟัน โครงสร้าง หน้าที่ และการดูแลฟันอย่างถูกวิธี - Hello Khunmor. https://hellokhunmor.com/
- ฟันปลอมมีกี่แบบ ข้อดี-ข้อเสีย มีอะไรบ้าง | คลินิกจัดฟัน สไมล์ ซิกเนเจอร์. https://smilesignature.com/how-types-of-dentures/
- ฟันปลอม : คืออะไร มีกี่แบบ แบบไหนดี ข้อดี ข้อเสีย & ราคา | Care Dental Clinic. https://www.caredental.clinic/dental-replacement-tooth-denture/